Działania
Projekt LIFE for Dunes obejmuje 9 obszarów Natura 2000 na wybrzeżach Polski, Niemiec i Litwy, gdzie prowadzimy kompleksowe działania renaturyzacyjne na łącznej powierzchni ponad 138 000 hektarów.
Nasze prace koncentrują się na przywracaniu naturalnego charakteru siedliskom wydmowym poprzez usuwanie gatunków inwazyjnych, badania naukowe i edukację społeczną.
W Polsce realizujemy prace w 6 obszarach o łącznej powierzchni 104 365 ha, obejmujących 5 671 ha siedlisk wydmowych, z których 107 ha zostanie poddanych renaturyzacji. W Niemczech działamy w jednym obszarze o powierzchni 23 304 ha z 304 ha siedlisk wydmowych i 61 ha przeznaczonymi do odnowy. Na Litwie obejmujemy 2 obszary o powierzchni 10 472 ha, gdzie siedliska wydmowe zajmują 1 425 ha, a planowana renaturyzacja dotyczy aż 1 670 ha – największego obszaru w całym projekcie.
Obszary działania
🇱🇹 LTKLA0009 Wydmy nadmorskie
Koncentracja różnorodności - aż 10 typów siedlisk wydmowych o znaczeniu europejskim na niewielkiej powierzchni.
🇱🇹 LTNER0005 Mierzeja Kurońska
Wąska Mierzeja Wiślana (średnia szerokość 1,5 km) z potężnymi formami wydmowymi i towarzyszącymi zagłębieniami międzywydmowymi, nieckami i deflacjami.
🇵🇱 PLH280007 Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana
Wąska Mierzeja Wiślana (średnia szerokość 1,5 km) z potężnymi formami wydmowymi i towarzyszącymi zagłębieniami międzywydmowymi, nieckami i deflacjami.
🇵🇱 PLH220032 Zatoka Pucka i Półwysep Helski
36-kilometrowy Półwysep Helski o zmiennej szerokości (od wąskiej zachodniej części po 3-kilometrową wschodnią). Zróżnicowana rzeźba z wydmami sięgającymi 23 m n.p.m.
🇵🇱 PLH220021 Piaśnickie Łąki
Mozaika wydm przybrzeżnych i hydrogenicznych równin z zagłębieniami doliny Piaśnicy. Wśród 10 typów siedlisk wyróżniają się kompleksy wydmowe (2120, 2130).
🇵🇱 PLH220003 Białogóra
Fragment Mierzei Słowińskiej ze spektakularnymi wydmami parabolicznymi i zagłębieniami deflacyjnymi. Wydmy porośnięte lasem bagiennym i brzozą, wyższe partie z borami borówkowymi.
🇵🇱 PLH220018 Mierzeja Sarbska
Unikalny kompleks wydm grzbietowych i parabolicznych z priorytetowym jeziorem Sarbsko (siedlisko lagunowe 1150). Dominują lasy bagienne o różnej wilgotności.
🇵🇱 PLH220023 Ostoja Słowińska
Jedyny w Europie kompleks ruchomych wydm śródlądowych. Ten naturalny skarb kontynentu obejmuje 30 km wybrzeża, cztery jeziora i unikatowy system wydmowy.
🇩🇪 DE1544302 Zachodniorugijski Krajobraz Lagun z Hiddensee
Wyjątkowy obszar charakteryzujący się wysoką dynamiką wiatru i sukcesją zagrożonych siedlisk.
Cztery filary naszych działań
RENATURYZACJA SIEDLISK
Poprawa stanu ochrony siedlisk wydmowych obejmuje usuwanie gatunków inwazyjnych, ochronę roślinności po zabiegach renaturyzacyjnych oraz odmładzanie wydm przez stymulację naturalnych procesów. Działania uzupełnia przywracanie gatunków chronionych i systematyczny monitoring skuteczności wszystkich prac terenowych.
BADANIA I ANALIZA STABILNOŚCI
Wykorzystanie nauki w ochronie wydm opiera się na analizie procesów przybrzeżnych (erozja/akumulacja) oraz modelowaniu zmian linii brzegowej w perspektywie krótko- i długoterminowej. Badania obejmują ocenę stabilności wydm w kontekście zmian klimatycznych, testowanie innowacyjnych metod kontroli gatunków inwazyjnych oraz opracowanie metodologii monitoringu z użyciem dronów dla skuteczniejszej ochrony siedlisk wydmowych.
WSPÓŁPRACA INSTYTUCJONALNA
Działania projektowe opieramy na wieloaspektowym spojrzeniu na zagadnienia związane z brzegiem Bałtyku. Budowanie sieci współpracy z licznymi Instytucjami oraz łączenie ich doświadczeń i wiedzy z potrzebami ochrony wydm uznaliśmy za podstawę efektów projektu. Poszerzanie naszej wiedzy i polepszania prowadzonych działań renaturyzacji oraz ich ciągłą rewizję zamierzamy realizować poprzez powołanie Rady Naukowej Projektu i Komitetu Doradczego z ekspertami europejskimi zaangażowanych w realizację podobnych projektów LIFE. Stała kooperacja z organami i instytucjami państwowymi zarządzającymi siedliskami nadmorskimi i obszarami chronionymi pozwala na zapewnienie szerokiego kontekstu projektu i uwzględnienie jak najlepszych dla wszystkich stron odpowiedzi na wyzwania projektowe. Kluczowe są spotkania z lokalnymi społecznościami i władzami lokalnymi oraz rozpowszechnianie wyników badań wśród wszystkich odpowiedzialnych za ochronę i zarządzanie strefą brzegową.
EDUKACJA I KOMUNIKACJA
Podnoszenie świadomości społecznej realizujemy przez filmy dokumentalne i materiały webinarowe, audycje radiowe i podcasty o ochronie wydm oraz warsztaty edukacyjne dla różnych grup społecznych. Program uzupełniają artykuły prasowe i wykłady popularnonaukowe oraz kampanie zmiany zachowań wobec wydm, które mają na celu kształtowanie odpowiedzialnych postaw podczas korzystania z obszarów wydmowych.
Metody renaturyzacyjne w praktyce
Usuwanie gatunków inwazyjnych
- Mechaniczne wykopywanie korzeni
- Wieloetapowe usuwanie odrostów
- Testowanie różnych metod eliminacji
- Mapowanie rozmieszczenia z użyciem teledetekcji
Ochrona po zabiegach
- Instalacja ogrodzeń ochronnych
- Nasadzenia gatunków rodzimych
- Stabilizacja podłoża po usunięciu inwazyjnych roślin
- Monitoring regeneracji roślinności
Odmładzanie wydm
- Stymulacja naturalnych procesów eolicznych
- Usuwanie nadmiernie zagęszczonej roślinności
- Tworzenie „okien” dla roślinności pionierskiej
- Przywracanie naturalnej dynamiki siedlisk
Badania i ich praktyczne zastosowanie
Opracowanie nr 1
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Opracowanie nr 2
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Opracowanie nr 3
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Co udało nam się osiągnąć
Powierzchni odnowionej w ramach renatuturyzacji
Usunięte gatunki inwazyjne
Ilość osobników gatunków rodzinnych, które udało się przywrócić
Przeszkolonych wolontariuszy, którzy wzieli udział w projekcie
Zorganizowanych warsztatów edukacyjnych
Ton śmieci, któru udało nam się usunąć z bałtyckich plaż
Obszary Natura 2000 objęte projektem
